Linki

Kontakt

Biuro Projektowe UNDP

ul. Szpitalna 6/23
00-031 Warszawa, Polska

tel.+48 22 827-62-45
fax:+48 22 207-24-31
e-mail: registry.pl@undp.org

Rozwinięta czy zrównoważona? ONZ-owski wskaźnik zmierzy rozwój Polski.

14.12.2011

Ms Woycicka speaking

Po raz pierwszy w historii czołowy dokument planujący strategiczny rozwój Polski („Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju do roku 2030”) oprze się o międzynarodowy, porównywalny standard mierzenia rozwoju społecznego. Wprowadzony przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) Wskaźnik Rozwoju Społecznego (Human Development Index – HDI), będący obok PKB głównym wskaźnikiem pomiaru, wskaże pozycję Polski na arenie globalnej oraz braki, które powinny być nadrobione.

„Raport o Rozwoju Społecznym 2011. Zrównoważony rozwój i równość: lepsza przyszłość dla wszystkich” został zaprezentowany w Warszawie osobiście przez Zastępczynię Sekretarza Generalnego ONZ, Panią Rebecę Grynspan, która po raz pierwszy gościła w Polsce.

okładka HDR 2011

Publikowany od 1990 roku wskaźnik jest alternatywą dla mierzenia rozwoju poszczególnych państw jedynie za pomocą danych dotyczących wzrostu gospodarczego, takich jak PKB. Corocznie uaktualniany, opiera się na porównywalnych danych dotyczących zdrowia, edukacji i dochodu narodowego. Co za tym idzie, daje on pełniejszy obraz bogactwa i biedy niż sam pomiar dochodów. W zeszłym roku wskaźnik został wzbogacony o indeks nierówności (Inequality-adjusted Human Development Index – IHDI), pokazujący wewnętrzne dychotomie w poszczególnych krajach. W sposób zasadniczy zmieniło to postrzeganie osiągnięć cywilizacyjnych krajów takich jak np. Stany Zjednoczone, które w rankingu spadły o 19 pozycji (z miejsca 4 na 23), głównie ze względu na nierówności w dochodach i w dostępie do opieki zdrowotnej.

Rebeka Grynspan

Rebeca Grynspan w czasie oficjalnego powitania

Podobnie jak w zeszłym roku, raport uwzględnia również dwa inne, nowe mierniki: Wielowymiarowy Indeks Ubóstwa (Multidimensional Poverty Index – MPI) oraz Wskaźnik Nierówności Płci (Gender Inequality Index – GII). Pierwszy z nich określa poziom rozwoju kraju z uwzględnieniem możliwości zdrowego i bezpiecznego życia (biorąc pod uwagę takie elementy jak np.: dostęp do czystej wody i paliwa do gotowania, dostęp do opieki zdrowotnej, jak również posiadanie podstawowego wyposażenia domowego i standard zamieszkiwanych pomieszczeń). Drugi ze wskaźników (GII) wskazuje na nierówności między płciami na świecie, uwzględniając czynniki takie jak zdrowie reprodukcyjne, liczba lat nauki przedstawicieli obu płci, ich reprezentacja w organach stanowiących władzę czy uczestnictwo w rynku pracy.

Jak wygląda świat przez pryzmat wskaźnika HDI? Spośród przebadanych krajów najwyższy poziom rozwoju społecznego osiągnęła Norwegia, Australia i Holandia. Szwecja okazuje się wieść prym pod kątem równości płci (zgodnie ze wskaźnikiem GII), natomiast najgorsza sytuacja w tym obszarze ma miejsce w krajach takich jak Jemen, Czad, Niger czy Mali. Największy odsetek osób żyjących w ubóstwie (mierzony wskaźnikiem MPI) panuje w Etiopii, Mali czy Nigrze, gdzie obejmuje on około 90% społeczeństwa. Raport pokazuje także niezwykle istotną synergię pomiędzy dostępem do władzy, płcią a zrównoważonym rozwojem i środowiskiem naturalnym. Bazując na danych statystycznych i globalnych trendach, autorzy Raportu wskazują również na nowe potencjalne źródła finansowania dla działań koniecznych do wyrównywania globalnych szans rozwojowych.

Minister Wojcicka

Na tle rekordowych 187 przebadanych krajów, Polska prezentuje powolny, choć stały trend wzrostowy, zajmując w rankingu 39 miejsce.

Osiągając poziom wskaźnika HDI w wysokości 0.813 (średnia dla nowych państw członkowskich UE – 0.812), Polska plasuje się w grupie Państw o bardzo wysokim rozwoju społecznym. Tę samą pozycję osiąga, jeśli weźmie się pod uwagę pozadochodowe elementy wskaźnika (wartość – 0.853).

Choć to dobry rezultat, jest on jednak niższy od wyników osiąganych przez naszych sąsiadów (Niemcy– 9 miejsce w rankingu, Czechy – 27, Słowacja – 35). Największym wyzwaniem dla Polski okazują się być nierówności społeczne, z powodu których traci ona 9.7% potencjału rozwojowego (wielkość wskaźnika HDI to 0.813, podczas gdy IHDI, uwzględniający nierówności społeczne, wynosi 0.734). Największy wpływ na ten fakt mają nierówności dochodowe. Z punktu widzenia statystycznego to właśnie nierówności społeczne tłumaczą stosunkowo niską pozycję Polski w rankingu HDI na tle innych krajów europejskich. Jednocześnie znaczące postępy są widoczne na polu ekologii i coraz bardziej energooszczędnej gospodarki. Podsumowując, z Raportu o Rozwoju Społecznym 2011 wyłania się obraz Polski jako kraju rozwiniętego, lecz niezrównoważonego.

Polska wersja streszczenia Raportu: