Program Średnich i Dużych Dotacji GEF
      - projekty w realizacji

"Gdański rowerowy projekt inwestycyjno - promocyjny" - 1 mln USD,
realizacja: 2002 - 2005

Gdańsk jest pierwszym dużym polskim miastem, które realizuje kompleksowy program budowy tras rowerowych. Podstawowa część tego systemu, obejmująca 30,7 km wydzielonych dróg rowerowych oraz 70 kilometrów ulic uspokojonego ruchu jest wdrażana w ramach bezzwrotnego grantu, jaki Gdańsk otrzymał z Funduszu Środowiska Globalnego w 2002 roku.

Projekt Gdański jest jedynym znanym w Polsce przykładem projektu w takiej skali (budżet przekracza 2,5 mlnUSD) w całości przygotowanym przez organizacje pozarządowe - Obywatelską Ligę Ekologiczną oraz Polski Klub Ekologiczny.

Gdański projekt zakłada:

• Ograniczenie odmotoryzacyjnych emisji dwutlenku węgla o łącznie 250 tysięcy ton w ciągu 10 lat licząc od piątego roku po ukończeniu inwestycji,
• Ograniczenie w proporcjonalnym stopniu odmotoryzacyjnych emisji toksycznych ,
• Wzrost  udziału przejazdów rowerowych do poziomu 5-10 proc. wszystkich podróży w Gdańsku,
• Synergiczna poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego,
• Zwiększenie mobilności wszystkich grup mieszkańców,
• Stworzenie wzorca, modelu inwestycji infrastrukturalnych połączonego z kampanią informacyjną możliwego do wykorzystania w innych miastach i krajach

Te cele ogólne zostaną zrealizowane przez:

• Budowę 30,7 kilometrów wydzielonych dróg rowerowych dobranych metodą analizy wielokryterialnej,
• Uspokojenie ruchu na 70 km istniejących ulic

Więcej informacji na stronie porozumienia lokalnych, oddolnych organizacji ekologicznych i alternatywnych "Miasta dla rowerów" http://www.rowery.org.pl/.

"Zintegrowane Podejście do Wykorzystania Odpadów Drzewnych do Produkcji Energii Cieplnej w Polsce" - 950 tys. USD, realizacja: 2002 - 2005

Podstawowym celem Projektu jest zredukowanie emisji gazów cieplarnianych poprzez zwiększenie wykorzystania odpadów drzewnych do produkcji energii cieplnej w Polsce. Biomasa odpadów drzewnych stanowi odnawialny substytut paliw kopalnych, a jej spalanie nie przyczynia się do zwiększenia ilości dwutlenku węgla w atmosferze.

Projekt został uruchomiony na podstawie trójstronnej umowy podpisanej 21 czerwca 2002 w Warszawie przez przedstawicieli:

• Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP), który zarządza środkami GEF
• Ministerstwa Środowiska, które pełni rolę Jednostki Wykonawczej
• Fundacji Partnerstwo dla Środowiska, która pełni rolę Jednostki Wdrażającej i która działa w imieniu Ministra Środowiska.

Wdrażanie Projektu odbywa się w dwóch etapach. W pierwszym etapie działania inwestycyjne prowadzone są na terenie powiatu suskiego w Małopolsce, w okolicach Babiej Góry. Na terenie realizacji projektu pilotażowego w licznych tartakach i zakładach przetwórstwa drewna powstają znaczne ilości odpadów drzewnych. Wykorzystanie ich do produkcji energii cieplnej przyniesie rozwiązanie problemów ekonomicznych i ekologicznych, powodowanych przez niezagospodarowane odpady.

Cel Projektu zostanie osiągnięty poprzez utworzenie lokalnego rynku odpadów drzewnych i produkowanej z nich energii cieplnej. Zasobami energetycznymi biomasy na poziomie lokalnym zarządzać będzie Międzygminna Spółka "Biomasa BSJ". Istotną kwestią jest zapewnienie ciągłości dostaw biomasy, która będzie wykorzystywana jako paliwo w kotłowniach. W celu zapewnienia bezpieczeństwa paliwowego zostaną podpisane długoterminowe kontrakty na zakup odpadów drzewnych. Natomiast w celu zabezpieczenia zbytu na wyprodukowane ciepło, zostaną podpisane długoterminowe umowy z odbiorcami ciepła.

Zgodnie z założeniami zintegrowanego podejścia zamiana paliwa zostanie połączona z przeprowadzeniem zabiegów zmniejszających zużycie energii przez odbiorców. W budynkach przeznaczonych do ogrzewania ciepłem pochodzącym z biomasy zostaną przeprowadzone termomodernizacje, czyli przedsięwzięcia mające na celu zmniejszenie strat ciepła. W ten sposób energia wyprodukowana z biomasy będzie wykorzystywana znacznie efektywniej.

Prowadzonej inwestycji towarzyszą działania edukacyjne - skierowane do szkół oraz działania informacyjne i promocyjne - skierowane do szerokiego kręgu odbiorców. Zasadniczym celem prowadzenia tych działań jest zwiększenie świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz upowszechnienie używania paliw odnawialnych. Duży krąg beneficjentów Projektu zwiększa szanse jego powodzenia i stwarza klimat do realizowania kolejnych inwestycji tego typu.

Doświadczenia zdobyte w powiecie suskim zostaną wykorzystane w drugim etapie wdrażania Projektu, to znaczy przy uruchamianiu kolejnych inwestycji ciepłowniczych opartych o energetyczne wykorzystanie biomasy odpadów drzewnych.

Więcej informacji na stronach poświęconych energetycznemu wykorzystaniu biomasy http://www.biomasa.org/ oraz stronie Fundacji Partnerstwo dla Środowiska http://www.epce.org.pl.

"Program Efektywnego Wykorzystania Energii w Napędach Elektrycznych (PEMP)"
- 4,5 mln USD, realizacja: 2004 - 2008

Ten kolejny projekt finansowany ze środków GEF otwiera polski rynek energooszczędnych silników o potencjalnej wartości 130 mln zł rocznie. Celem PEMP jest zmniejszenie krajowej emisji CO2 związanej z produkcją energii elektrycznej poprzez efektywne wykorzystanie energii elektrycznej w układach napędowych, szczególnie w takich sektorach jak zaopatrzenie w energię elektryczną, gaz i ciepło, wodociągach, działalność produkcyjna i przemysł wydobywczy. Rezultat ten zostanie osiągnięty poprzez:

• przekształcenie rynku silników elektrycznych polegające na upowszechnieniu silników energooszczędnych (wysokosprawnych),
• upowszechnienie wiedzy o możliwościach w zakresie stosowania efektywnych energetycznie rozwiązań napędowych i korzyściach z tego wynikających,
• zaprojektowanie i uruchomienie mechanizmów, dla wdrażania energooszczędnych rozwiązań napędowych.

Projekt zakłada zwiększenie udziału silników energooszczędnych w sprzedaży silników elektrycznych do 15 proc. i podniesienie ogólnej sprawności napędów elektrycznych. Obecnie napędy elektryczne (silniki, wentylatory, pompy) zużywają ok. 50 proc. całej energii elektrycznej konsumowanej w Polsce, a udział napędów energooszczędnych w rynku układów elektrycznych jest pomijalny. Podstawowe bariery, na których przełamanie nakierowany jest projekt PEMP, to bariery: informacyjne, finansowe, ekonomiczne (niska opłacalność działań), rynkowe (brak ofert producentów i dystrybutorów, instytucji finansowych i ubezpieczeniowych). Według szacunków, w skali całego kraju zastosowanie napędów energooszczędnych obniżyłoby wydatki przedsiębiorstw na energię elektryczną nawet o 240 mln USD rocznie.

Cztery pilotażowe projekty mają za zadanie wykazać opłacalność zastosowania energooszczędnych rozwiązań. Będą to projekty realizowane w przedsiębiorstwach: ciepłowniczym, wodno-kanalizacyjnym, zakładach chemicznych i kopalni węgla kamiennego.

Więcej informacji na stronach serwisu internetowego projektu http://www.centrum.pemp.pl/ oraz internetowych stronach Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A. http://www.kape.gov.pl/ i Fundacji na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii http://www.fewe.pl/.

"Ekorozwój Doliny Baryczy" - 998,318 tys. USD, projekt po zaakceptowaniu fazy wstępnej, gotowy do realizacji

Celem projektu jest zachowanie występującej na tych terenach cennej różnorodności gatunkowej, której przetrwanie jest ściśle związane z działalnością człowieka. W ramach projektu ma powstać mechanizm zapewniający długotrwały, zintegrowany rozwój regionu, w tym utrzymanie różnorodności biologicznej. Strategia zrównoważonego rozwoju tego regionu będzie obejmować m.in. pilotażowe programy dotyczące turystyki ekologicznej czy poprawy jakości wody, zadaniem których jest demonstrowanie i promowanie konkretnych rozwiązań.

Więcej informacji na stronie http://www.barycz.pl/.